Een contactgrill maakt in een paar minuten een knapperige tosti, een gegrilde panini of een mooi dichtgeschroeid stuk vlees. Handig, maar er zit een addertje onder het gras: de grillplaten van de meeste contactgrills hebben een antiaanbaklaag en die laag is meestal van PTFE. PTFE is een vorm van PFAS. Wil je zo’n laag liever vermijden, dan loont het om bewust te kiezen. Hieronder lees je waar je op let.
Waarom een PFAS-vrije contactgrill?
De antiaanbaklaag op grillplaten zorgt ervoor dat je tosti of vlees niet vastplakt en dat schoonmaken makkelijk gaat. Het probleem is dat die laag bij veruit de meeste apparaten van PTFE (teflon) is en PTFE valt onder de groep stoffen die PFAS heet. PFAS staat bekend als de “forever chemicals” omdat ze nauwelijks afbreken in het milieu. Instanties als het RIVM en de Consumentenbond waarschuwen al langer voor onnodige blootstelling. Bij een contactgrill komt daar nog iets bij: de platen worden flink heet en raken na verloop van tijd bekrast en juist een beschadigde coating wil je niet boven je eten hebben. Een bewuste keuze of een PFAS-vrij alternatief geeft simpelweg meer rust. Wil je eerst weten wat PFAS precies is, lees dan onze uitleg over PFAS.
Welke materialen zijn PFAS-vrij?
Een coating of grillplaat is PFAS-vrij als hij van een van deze materialen is gemaakt:
- Keramische coating: een minerale antiaanbaklaag zonder PFAS, vaak te vinden op grillplaten die als keramisch gecoat worden aangeprezen.
- Gietijzer: onbehandeld of ingebrand, een klassiek en zeer hittebestendig grillmateriaal.
- Plaatstaal of koolstofstaal: onbehandelde grillplaten zonder kunststof laag.
- Geëmailleerd staal: staal met een glasachtige emaillelaag, makkelijk schoon te maken.
- Roestvrij staal (RVS): degelijk en duurzaam, al plakt eten er sneller op aan.
Let op het verschil tussen “PFAS-vrij” en “PFOA-vrij”. PFOA is slechts één specifieke PFAS-stof die al jaren verboden is. Een grill die als “PFOA-vrij” wordt verkocht, kan dus nog steeds een PTFE-laag hebben en is daarmee niet PFAS-vrij.
De beste PFAS-vrije contactgrill kiezen
Wij hebben op dit moment geen specifiek contactgrill-model in onze data dat aantoonbaar PFAS-vrij is, dus we noemen bewust geen merk, type of prijs. Wat we wel kunnen geven is helder aankoopadvies. Zoek je een contactgrill, kijk dan naar een model met keramisch gecoate platen of met onbehandelde of gietijzeren grillplaten. Vraag bij twijfel altijd de fabrikant of verkoper welk materiaal de platen precies zijn en neem “antiaanbaklaag” zonder verdere uitleg als een waarschuwingssignaal dat het waarschijnlijk om PTFE gaat.
Wil je het zekere voor het onzekere nemen, dan is een gietijzeren grillpan op het fornuis een prima PFAS-vrij alternatief. Je krijgt dezelfde mooie grillstrepen, het materiaal gaat decennia mee en er komt geen enkele kunststof coating aan te pas. Datzelfde principe geldt voor je andere kookgerei. In ons overzicht van PFAS-vrije pannen vind je materialen die je zonder zorgen gebruikt.
Waar let je op bij het kopen?
- Materiaal van de platen: kies keramisch, gietijzer, plaatstaal of geëmailleerd staal en vermijd PTFE.
- Laat je niet misleiden door “PFOA-vrij”: dat zegt niets over de aanwezigheid van andere PFAS.
- Verwisselbare platen: een grill waarbij je de platen kunt uitnemen is makkelijker schoon te houden en te vervangen als ze beschadigd raken.
- Staat van de coating: begint een gecoate plaat te krassen of bladderen, vervang hem dan of stap over op een coatingvrij alternatief.
- Onderhoud: gebruik houten of siliconen gereedschap in plaats van metaal, zodat de platen langer heel blijven.
Veelgestelde vragen
Is de antiaanbaklaag van een contactgrill PFAS? Bij de meeste contactgrills wel. De gladde antiaanbaklaag is doorgaans van PTFE en PTFE is een vorm van PFAS. Alleen keramische of coatingvrije platen zijn PFAS-vrij.
Betekent “PFOA-vrij” dat een grill PFAS-vrij is? Nee. PFOA is maar één PFAS-stof, die al verboden is. Een PFOA-vrije grill kan nog steeds een PTFE-laag bevatten en is dan niet PFAS-vrij.
Wat is een goed PFAS-vrij alternatief voor een contactgrill? Een gietijzeren grillpan op het fornuis. Die geeft mooie grillstrepen, bevat geen coating en gaat zeer lang mee.
Moet ik mijn huidige grill weggooien? Niet per se. Zolang de coating gaaf is en niet krast, kun je hem gebruiken. Begint de laag te beschadigen, vervang dan de platen of stap over op een coatingvrije optie.