Make-up die de hele dag blijft zitten klinkt aanlokkelijk, maar die langhoudende werking komt vaak ergens vandaan. In veel cosmetica zitten fluorhoudende stoffen uit de PFAS-familie, omdat ze producten water- en smeerbestendig maken. Wil je PFAS-vrije make-up kiezen, dan helpt het om te weten waar deze stoffen vooral in zitten en hoe je ze herkent op de verpakking. In dit overzicht leggen we dat stap voor stap uit.
Waarom zit PFAS in make-up?
PFAS staat voor een grote groep door de mens gemaakte chemische stoffen die water, vet en vuil afstoten. In cosmetica zorgen ze ervoor dat make-up langer mooi blijft: de kleur vervaagt minder snel, het product smeert soepel uit en het blijft beter zitten als je zweet of huilt. Precies die eigenschappen, water- en smeerbestendigheid en een lange houdbaarheid op de huid, maken PFAS aantrekkelijk voor fabrikanten.
Het zit dan ook vooral in producten die lang moeten blijven zitten en glad moeten aanvoelen. Denk aan foundation, mascara, lippenstift, oogpotloden en zogenoemde longwear- of waterproof-producten. Instanties als het RIVM en de Consumentenbond waarschuwen voor PFAS in het algemeen, omdat deze stoffen nauwelijks afbreken in het milieu. Wil je weten wat PFAS precies is? Lees dan eerst onze uitleg over wat PFAS is.
Hoe herken je PFAS op het etiket?
Op een cosmeticaverpakking staat altijd een ingrediëntenlijst volgens de INCI-naamgeving. Dat is een internationale standaard, waardoor je dezelfde namen op vrijwel elk merk terugvindt. PFAS-stoffen zijn op die lijst te herkennen aan delen van de naam die met fluor te maken hebben. Let vooral op:
- Namen met “fluoro”, zoals “polytetrafluoroethylene” (PTFE).
- Namen die beginnen met “perfluoro…” of “perfluor”.
- Samenstellingen met fluor, bijvoorbeeld “C9-15 fluoroalcohol phosphate”.
Zie je zo’n term niet staan, dan is dat een goed teken, al is een ingrediëntenlijst niet altijd volledig sluitend. Kies daarom bij voorkeur merken die hun producten expliciet als PFAS-vrij of “clean beauty” aanbieden. Zij hebben er bewust voor gekozen deze stoffen weg te laten, wat je een stuk meer zekerheid geeft dan zelf de lijst ontcijferen.
PFAS in foundation, mascara en lippenstift
Niet elk product is even gevoelig. Per type make-up loont het om gericht te kijken.
Foundation
Foundation moet egaal uitsmeren en lang blijven zitten, zeker de longwear-varianten. Juist daar kun je fluorhoudende stoffen tegenkomen. Loop de ingrediëntenlijst na op namen met “fluoro” en kies bij twijfel een foundation die als PFAS-vrij wordt aangeboden.
Mascara
Bij mascara is waterproof het sleutelwoord. Waterbestendige formules zijn bij uitstek producten waarin PFAS kan zitten. Wil je dit vermijden, kijk dan naar een gewone, niet-waterproof mascara en controleer ook hier het etiket.
Lippenstift
Lippenstift en dan vooral langhoudende of “transfer proof” lippenstift, kan eveneens fluorverbindingen bevatten. Omdat je lippenstift op je lippen draagt, willen veel mensen hier extra zorgvuldig kiezen. We hebben dit apart uitgewerkt in ons overzicht over PFAS-vrije lippenstift.
Make-up bij HEMA en Kruidvat: hoe check je het?
HEMA en Kruidvat zijn populaire plekken om betaalbare make-up te kopen en de vraag of die producten PFAS-vrij zijn komt vaak terug. Eerlijk is eerlijk: dat kunnen we niet per product garanderen en we noemen hier dan ook geen specifiek HEMA- of Kruidvat-product als zeker PFAS-vrij. Wat je wel zelf kunt doen, is dit:
- Lees de INCI-lijst op de verpakking of de productpagina. Zoek naar namen met “fluoro”, “perfluoro” of vergelijkbare fluorhoudende termen.
- Wees extra alert bij langhoudende en waterproof producten, want daar is de kans op PFAS het grootst.
- Kies bij voorkeur lijnen die expliciet “PFAS-vrij” of “clean beauty” claimen. Steeds meer drogisterijmerken vermelden dit duidelijk.
- Twijfel je? Vraag het de klantenservice of de winkelmedewerker, of kies een merk dat openlijk over zijn ingrediënten communiceert.
Zo houd je zelf de regie, ook zonder dat wij een merk voor je hoeven aan te wijzen.
Waar let je op bij het kopen?
- Controleer altijd de INCI-ingrediëntenlijst op fluorhoudende namen.
- Geef voorrang aan merken die expliciet PFAS-vrij of clean beauty claimen.
- Wees kritisch bij waterproof, longwear en transfer proof producten.
- Onthoud dat “PFOA-vrij” niet hetzelfde is als PFAS-vrij: ook andere fluorstoffen horen erbij.
- Liever weinig twijfel? Kies dan voor eenvoudige, niet-langhoudende formules.
Veelgestelde vragen
Is alle make-up met PFAS herkenbaar aan het etiket? Vaak wel, via namen met “fluoro” of “perfluoro” op de INCI-lijst. Volledige zekerheid biedt een etiket niet altijd, dus combineer het met merken die PFAS-vrij claimen.
Zijn HEMA en Kruidvat make-up PFAS-vrij? Dat verschilt per product en kunnen we niet garanderen. Lees de ingrediëntenlijst en kies bij voorkeur lijnen die zichzelf als PFAS-vrij of clean beauty aanbieden.
In welke make-up zit PFAS het vaakst? Vooral in langhoudende en waterproof producten zoals foundation, mascara en lippenstift, omdat PFAS daar de water- en smeerbestendigheid verzorgt.
Betekent waterproof altijd PFAS? Niet per se, er bestaan ook waterbestendige formules zonder fluorstoffen. Controleer de ingrediëntenlijst om het zeker te weten.
Gerelateerde gidsen
Dit artikel bevat affiliate-links. Bestel je via deze links een product, dan ontvangen we een kleine vergoeding. Dat kost jou niets extra en helpt ons deze gids te onderhouden en uit te breiden.
